Cat Ba Beyond · Ẩm thực Cát Bà

Hải sản nào tiêu biểu nhất ở Cát Bà?

Cát Bà gắn với hải sản, nhưng không có loài nào chỉ thuộc riêng hòn đảo này. Điều làm nên nét riêng là sự kết hợp giữa nghề cá, nuôi trồng trên bè, chợ theo mùa và cách chế biến đơn giản để giữ hương vị tự nhiên.

Tu hài, bề bề, cá song, cá giò, ghẹ, mực và nhiều loài ngao là những lựa chọn tiêu biểu khi ăn ở Cát Bà.

Tu hài: loài nhuyễn thể nổi tiếng của Cát Bà

Tu hài thường được giới thiệu như một đặc sản của đảo. Thực đơn tiếng Anh có thể dịch là “geoduck”, nhưng tên này đôi khi được dùng khá rộng và không nhất thiết chỉ cùng một loài với geoduck ở nước khác.

Thịt tu hài chắc, hơi dai, vị ngọt tự nhiên. Có thể hấp sả, nướng mỡ hành, nướng tỏi, nướng phô mai hoặc nấu cháo. Hấp giúp nếm rõ vị; mỡ hành đậm đà hơn. Hãy hỏi giá tính theo con hay theo cân. Tài liệu du lịch Cát Bà cũng nhắc đến tu hài hấp và nướng.

Bề bề

Bề bề có thịt chắc, ngọt nhưng vỏ cứng chiếm nhiều trọng lượng. Những cách phổ biến gồm hấp, hấp bia, rang muối, sốt me và nướng. Hấp giữ vị tự nhiên; rang muối hoặc sốt me đậm hơn. Hãy hỏi món để nguyên vỏ hay bóc sẵn vì cách sơ chế ảnh hưởng giá và lượng thịt ăn được.

Cá song

Cá song gắn với các bè nuôi ở Cái Bèo và Vịnh Lan Hạ. Thịt trắng, vị nhẹ, ít xương dăm; có thể hấp xì dầu gừng, nướng, nấu lẩu, cháo hoặc chiên. Cá nguyên con có thể quá lớn cho một hai người, nên luôn hỏi cân nặng và xin phần nhỏ nếu cần. Cá thật tươi thường hợp hấp đơn giản.

Cá giò

Cá giò là loài cá được nuôi trong lồng biển quanh quần đảo Cát Bà. Thịt chắc hơn cá song, hợp nướng, hấp, chiên, nấu lẩu hoặc canh. Cá lớn nên nhà hàng thường bán theo phần; xác nhận giá tính theo trọng lượng sống hay phần đã chế biến.

Ghẹ

Ghẹ có thịt ngọt, thanh và thường ngon khi hấp sả hoặc hấp bia. Nên nhờ nhân viên chọn ghẹ còn khỏe, xem cân nặng và hỏi số con phù hợp với nhóm. Sau khi bỏ vỏ, lượng thịt ít hơn nhiều so với trọng lượng ban đầu.

Mực

Mực tươi và mực khô đều quen thuộc ở Cát Bà. Mực có thể nướng ớt hoặc sả, hấp gừng, xào rau, chiên hay nhồi. Thịt nên săn chắc, không nhũn; hãy hỏi mực tươi trong ngày hay đã cấp đông. Cấp đông không tự động có nghĩa là kém chất lượng, nhưng thông tin nên được nói rõ.

Ngao và các loài nhuyễn thể địa phương

Ngao thường là món tươi, hợp túi tiền. Tùy ngày có thể gặp ngao hoa, ngao hai cùi, ngao trắng, hàu, sò huyết hoặc loài được gọi là sâng, sần. Tên địa phương không phải lúc nào cũng có bản dịch tiếng Anh chính xác: hãy xem nguyên liệu và hỏi nhân viên. Ngao hấp sả đơn giản, nước hấp cũng rất ngon.

Hải sản được đánh bắt hay nuôi?

Nguồn cung gồm nuôi cá lồng biển, nuôi nhuyễn thể, đánh bắt gần bờ, nhà cung cấp các vùng biển miền Bắc và hàng đông lạnh vận chuyển tới. Nhà hàng ở Cát Bà không có nghĩa mọi nguyên liệu đều được bắt ngay cạnh đảo. Cá song, cá giò gắn với bè nuôi; mực, ghẹ và ngao có thể đến từ nhiều nguồn. “Tươi”, “địa phương” và “đánh bắt tự nhiên” là ba điều khác nhau.

Nên gọi gì trước?

Hai người có thể bắt đầu với ngao hấp, mực nướng hoặc bề bề, rau, cơm và canh. Bốn người có thể thêm ghẹ hấp, một món cá song hoặc cá giò, tu hài hoặc ngao, rau, cơm và lẩu. Gọi vừa đủ rồi thêm nếu cần.

Chế biến cách nào ngon?

Với món chưa quen, cách nấu đơn giản giúp nhận ra vị nguyên liệu hơn nước sốt quá đậm hoặc lớp bột chiên.

Mùa và thời tiết ảnh hưởng nguồn cung

Bão có thể khiến tàu nằm bờ; chu kỳ nuôi, thu hoạch và nhu cầu theo mùa ảnh hưởng chất lượng lẫn giá. Hãy hỏi sáng nay có gì tươi thay vì nhất quyết gọi món nổi tiếng trên mạng. Một đĩa mực hoặc ngao tươi có thể ngon hơn nguyên liệu đắt tiền để lâu trong bể. Bài hướng dẫn ẩm thực của Cat Ba Beyond cũng khuyên chọn nguồn hàng tươi trong ngày.

Tránh hiểu nhầm về giá

Giá có thể tính theo kg, 100 g, con hoặc đĩa. Trước khi chế biến: xác nhận loài, đơn giá, đơn vị tính; xem cân; hỏi cân trước hay sau sơ chế; hỏi phí chế biến, VAT, phí dịch vụ; và thống nhất tổng dự kiến. Chọn nơi niêm yết giá rõ ràng. Giá trong các hướng dẫn cũ không còn hiện hành, nhưng lời khuyên về minh bạch giá vẫn hữu ích.

Ăn vì hương vị, không chỉ để chụp ảnh

Mâm hải sản quá lớn dễ gây tốn kém và lãng phí. Hãy gọi vài món trước rồi thêm nếu thiếu. Cá nuôi có thể cần nhiều tháng chăm sóc; hải sản đánh bắt cần nhiên liệu, dụng cụ và công lao động. Bỏ thừa là lãng phí cả thực phẩm lẫn công sức ấy.

Câu trả lời ngắn

Hải sản tiêu biểu ở Cát Bà gồm tu hài, bề bề, cá song, cá giò, ghẹ, mực và ngao. Không loài nào chỉ có ở đảo, nhưng cùng nhau thể hiện truyền thống nghề cá và nuôi trồng biển. Hãy chọn món tươi, chế biến đơn giản, hỏi cân nặng và tổng giá, rồi gọi vừa đủ ăn.

Khám phá hải sản Cát Bà cùng Cat Ba Beyond và tìm hiểu câu chuyện địa phương sau mỗi món ăn.