Cat Ba Beyond · Hoạt động
Thủy triều ảnh hưởng đến chèo kayak như thế nào?
Cùng một tuyến chèo kayak ở Vịnh Lan Hạ có thể thay đổi rõ rệt chỉ sau một giờ. Cửa hang có thể trở nên quá thấp, bãi nghỉ biến mất dưới nước, còn dòng chảy trong một lạch vốn êm lại mạnh lên. Nguyên nhân thường là thủy triều chứ không phải thời tiết.
Hiểu về triều giúp bạn biết vì sao giờ và địa điểm chèo đôi khi phải đổi, ngay cả khi mặt vịnh trông yên ả.
Thủy triều và dòng triều khác nhau thế nào?
Thủy triều là sự lên xuống đều đặn của mực nước, chủ yếu do lực hấp dẫn của Mặt Trăng và Mặt Trời. Sự thay đổi đó cũng tạo chuyển động ngang của nước, gọi là dòng triều.
Khi triều lên, nước thường đi vào vịnh và lạch; khi triều xuống, nước chảy ra. Tuy nhiên tốc độ dòng chảy không nhất thiết đổi đúng lúc nước đạt mức cao nhất hoặc thấp nhất. Địa hình địa phương có thể làm chậm hay đổi hướng dòng. Các lạch, hang và áng ở Lan Hạ có hình dạng khác nhau, nên hai điểm chèo gần nhau vẫn có thể có dòng chảy khác nhau.
Triều cao ảnh hưởng đến kayak ra sao?
Nước dâng giúp kayak đi qua những đoạn quá cạn vào lúc khác, vượt đá ngầm dễ hơn và khiến một số lạch có vẻ thông thoáng.
Ngược lại, khoảng cách từ mặt nước tới trần hang thấp giảm. Lối vào thuận tiện lúc triều giữa có thể không còn an toàn khi nước lên. Đừng chỉ nhìn khoảng trống ở cửa hang: đoạn sâu bên trong có thể thấp hơn, và sóng nhỏ cũng đủ nâng kayak sát trần.
Điều gì xảy ra lúc triều thấp?
Triều thấp tạo thêm khoảng trống dưới vòm đá và có thể để lộ bãi cát, bãi triều hay mép đá vốn chìm dưới nước. Nhưng nước thấp không phải lúc nào cũng tốt: một số lối vào quá cạn, kayak có thể mắc vào bùn, đá hoặc bề mặt rạn. Kéo kayak qua đó có thể làm hại môi trường sống nhạy cảm.
Lên xuống kayak cũng có thể khó hơn. Đá ướt và bậc lộ ra dễ trơn, còn khoảng cách giữa sàn tàu và mặt nước có thể tăng.
Vì sao dòng chảy mạnh hơn gần cửa hang?
Nước bị ép qua hang hoặc lạch hẹp có thể chảy nhanh hơn, nhất là khi một áng kín lấy nước vào hoặc thoát nước qua cửa nhỏ. Người mới chèo có thể khó giữ hướng, tránh vách hay chèo ngược dòng; các kayak cũng dễ trôi tách nhau.
Gió ngược hướng dòng còn làm mặt nước nổi sóng ngắn và lộn xộn. Bởi vậy một lối đi giữa các đảo đá vôi vẫn có thể khó chèo dù được che chắn khỏi biển mở.
Nước lặng có luôn trùng triều cao hoặc thấp?
Không nhất thiết. “Nước lặng” là khoảng thời gian dòng triều ngang yếu đi trước khi đổi hướng. Thời điểm này không luôn trùng mức nước cao hoặc thấp; địa hình có thể làm lệch pha.
NOAA lưu ý quan hệ giữa mực nước và dòng chảy không có một quy tắc chung đơn giản. Chỉ biết giờ triều cao không cho biết dòng trong một lạch cụ thể ở Lan Hạ mạnh đến đâu. Hướng dẫn viên có kinh nghiệm sẽ kết hợp dự báo với dòng nước thực tế, gió và khả năng của đoàn.
Triều ảnh hưởng đến hang và áng thế nào?
Lan Hạ thuộc quần thể Vịnh Hạ Long–Quần đảo Cát Bà, được UNESCO mô tả là cảnh quan karst đá vôi bị biển xâm nhập nổi bật. Nơi đây có hang, hồ biển và các vùng trũng ngập nước; một số chịu tác động của triều.
Vài áng kín chỉ vào được qua đường hầm thấp. Cần đủ nước để kayak nổi nhưng vẫn phải có đủ khoảng trống dưới trần. Cửa sổ tiếp cận có thể nằm ở triều thấp, giữa hoặc đang lên tùy hình dạng hang; không có một mức triều tốt nhất cho tất cả.
Triều có làm đổi lịch trình không?
Có. Đơn vị tour có thể đổi giờ chèo, đảo chiều tuyến hoặc chọn áng khác. Điều đó không mặc nhiên là tổ chức kém. Dự báo triều giúp lập kế hoạch, nhưng gió, mưa, sóng, tầm nhìn và lượng tàu cũng ảnh hưởng quyết định cuối. Hang ghi trong chương trình có thể không vào được dù một khu chèo khác vẫn an toàn.
Hướng dẫn viên có trách nhiệm nên chọn phương án thay thế an toàn thay vì cố vào bằng mọi giá.
Triều có khiến người mới chèo khó hơn không?
Một tuyến kín gió trong điều kiện phù hợp vẫn có thể dễ chịu cho người mới. Độ khó tăng khi dòng đẩy kayak ngang hoặc phải chèo ngược dòng. Hãy ở gần hướng dẫn viên, không đua và giữ khoảng cách giữa các thuyền. Khi dừng chụp ảnh, kiểm tra xem dòng có đẩy mình về phía đá, vách hang hay luồng tàu không.
Trẻ em, người bơi yếu và người lo lắng nên chọn tuyến ngắn gần tàu hỗ trợ. Mọi người đều phải mặc áo phao đúng cỡ và cài kín.
Du khách nên chuẩn bị gì?
Đi tour có hướng dẫn, bạn không cần tự tính triều, nhưng nên hỏi:
- Tuyến hôm nay có phụ thuộc thủy triều không?
- Đoàn có vào hang thấp không?
- Dòng chảy có phù hợp với người mới không?
- Điểm chèo có thể đổi không?
- Tàu hỗ trợ sẽ ở đâu?
- Tín hiệu nào yêu cầu cả đoàn quay lại?
Đừng tự vào hang lạ hoặc đi theo kayak khác chỉ vì họ đã qua. Nước và dòng vẫn thay đổi; họ cũng có thể có kinh nghiệm hoặc chỉ dẫn khác.
Mức triều tốt nhất là mức an toàn nhất cho tuyến đó
Triều cao, thấp hay giữa đều có lợi thế riêng. Lựa chọn đúng phụ thuộc địa điểm, dòng chảy, thời tiết và đoàn khách. Thay vì tìm một mức triều hoàn hảo, hãy chọn đơn vị có giấy phép và hướng dẫn viên hiểu vịnh. Buổi chèo tốt không nhất thiết vào được mọi hang; nó phù hợp với điều kiện Lan Hạ trong ngày.
